Hoe breng je de Handreiking (dreigende) thuiszitters in praktijk?

Hoe kom je tot een integratie en implementatie van de Handreiking (dreigende) thuiszitters? Deze vraag stond centraal in een workshop van Gabriëlle Dijkman van het bureau Legato en Cedin (expertise zorg) in Groningen. De workshop is als pilot voor het samenwerkingsverband PO 20.01 gegeven in het kader van de VNG Landelijke Werkagenda.

 

Handreiking (dreigende) thuiszitters

In het voorjaar 2017 is door Olga Grooten en Gabriëlle Dijkman een Handreiking (dreigende) Thuiszitters geschreven. Dit was voor het samenwerkingsverband PO 20.01. Deze handreiking beschrijft zaken als scenario’s, wettelijke verplichtingen, onderwijsconcepten en geeft een overzicht over scholen en zorginstellingen in de provincie Groningen.

De handreiking is in de week van de thuiszitters verspreid en heeft inmiddels op verschillende agenda’s gestaan. Dit resulteerde in een advies om de handreiking te implementeren binnen de kaders van bestaand beleid.

 

Aanpak van de workshop

De workshop was onderverdeeld in drie dagdelen. Twee dagdelen waren bestemd voor medewerkers uit de zorg, de gemeenten en het (reguliere/specialistische) onderwijs zoals orthopedagogen, intern begeleiders, leerkrachten, leerplichtambtenaren. Eén dagdeel was bestemd voor management en beleidsmakers. We hebben gekozen voor deelname op uitnodiging om te zorgen voor een evenwichtige samenstelling van deelnemers.

 

Attitude, communicatie en opstellen advies staan centraal

In de eerste twee delen van de workshop is aandacht besteed aan attitude,  communicatie en rollenspelen aan de hand van casuïstiek. Het tweede dagdeel is afgesloten met het opstellen van een advies. Het derde dagdeel voor managers en beleidsmakers stond in het teken van deze advisering en besluitvorming.

 

Effecten van de workshop

Unaniem zagen de managers en beleidsmedewerkers het belang van:

  • Een profiel voor procesregie/professioneel voorzitterschap want dat ontbreekt. Eveneens ontbreekt een trainingsaanbod voor zowel bestaande als nieuwe. regiehouders. Daarnaast bleek behoefte aan ambulante proces regiehouders die in nood opgeroepen kunnen worden. Met landelijke organisaties als LECSO en Gedragswerk zal een profiel ontwikkeld worden, desgewenst met regionale invulling
  • Een ‘Platform’ in Groningen waar kennis, expertise, professionalisering gehaald kan worden waar dat elders niet te verkrijgen is.
  • Professionalisering in de wenselijke attitude, communicatie, (opfris)gesprekstechnieken en intervisiemogelijkheden
  • En vooral: het veel intensiever samenwerken tussen alle relevante organisaties.

 

Brede inventarisatie aansluiting onderwijs-jeugdhulp 2018

Het consortium Evaluatie Passend Onderwijs voert in 2018 in opdracht van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) een landelijk verdiepingsonderzoek uit naar de wijze waarop gemeenten en samenwerkingsverbanden de aansluiting tussen jeugdhulp en passend onderwijs vormgeven en ervaren. De betrokken partijen zijn lokaal en regionaal aan het werk om de verbinding te versterken maar een landelijk representatief beeld ontbreekt tot op heden. Dit onderzoek brengt de stand van het land in beeld en richt zich op werkzame factoren, verschijningsvormen, verbeterpunten en oplossingsrichtingen voor uitvoerders, beleidsmakers en bestuurders. De uitkomsten van het onderzoek komen dit najaar beschikbaar en zullen onder meer gepresenteerd worden op de Dag van Jeugd op 1 november 2018.

Het betreft een landelijk onderzoek dat parallel wordt uitgevoerd onder de beleidsmedewerkers Jeugd van alle gemeenten en de directeuren van de samenwerkingsverbanden passend onderwijs po en vo. We benaderen de respondenten met een online enquête over de volgende vraagstukken:

  1. Hoe geven gemeenten en samenwerkingsverbanden de aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp vorm?
  2. Welke verschijningsvormen heeft de aansluiting en in welke mate komen die voor?
  3. Hoe beoordelen gemeenten en samenwerkingsverbanden de effectiviteit en efficiëntie van de wijze waarop de aansluiting momenteel is georganiseerd?
  4. Wat gaat goed? Welke knelpunten signaleren samenwerkingsverbanden en gemeenten? Welke verbeterpunten en mogelijke oplossingen zien zij?
  5. Is er op de onderwerpen in de vragen 1 t/m 4 een relatie met achtergrondkenmerken van gemeenten en samenwerkingsverbanden?

Download hier het projectplan.

Inspiratie-estafette: 18 mei in Amsterdam en Alkmaar

We organiseren één keer per maand op een vrijdag een bezoek aan een school, jeugdhulporganisatie of gemeente. Beleidsmedewerkers, gemeentebestuurders, onderwijsbestuurders en coördinatoren van samenwerkingsverbanden kunnen bij elkaar een kijkje in de keuken nemen, geïnspireerd raken en onderling kennis en ervaringen uitwisselen. Het doel is om van elkaar te leren en elkaar te helpen de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp vorm te geven.

Praktijken die op vrijdag 18 mei de deuren openen:

  • Van Koetsveldschool in Amsterdam
  • PPO Noord Kennemerland in Alkmaar

Onderwijs en jeugdzorg op de Van Koetsveldschool, Amsterdam

De Van Koetsveldschool, excellent openbaar speciaal onderwijs voor zeer moeilijk lerende kinderen, werkt al meer dan 10 jaar samen met Cordaan Jeugd ten behoeve van individuele begeleiding van leerlingen. Voor het vierde jaar is hier een nieuwe vorm van samenwerking aan toegevoegd. Binnen de school zijn drie Zorg Onderwijs Groepen ingericht. Zowel inhoudelijk als organisatorisch wordt dusdanig samengewerkt dat van een symbiotische samenwerking gesproken kan worden. Daarnaast heeft de school een partnerschap met Philadelphia ten behoeve van de naschoolse opvang.

Organisatie: De Van Koetsveldschool en Cordaan Jeugd
Locatie: Van Koetsveldschool, Archimedesplantsoen 98, 1098 KB Amsterdam
Tijdstip: 11.00 uur – 14.00 uur, incl. lunch

 

Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Noord-Kennemerland (PPO-NK), Alkmaar

In Noord-Kennemerland zijn verschillende onderwijszorgarrangementen geïnitieerd, zoals de onderwijszorggroep voor 4-7 jarigen en onderwijszorggroep de Krekels voor leerlingen tussen de 7 en 12 jaar. Bij alle onderwijszorggroepen staan de onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van ieder kind centraal.

We hebben speciaal voor u onze professionals van de dagelijkse praktijk gevraagd, zodat zij u een inkijkje kunnen geven in hun effectieve samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp.

Organisatie: Samenwerkingsverband PPO-NK, Alkmaar
Locatie: Hertog Aalbrechtweg 5, Alkmaar
Tijdstip: 09:00 uur – 11:00 uur

Voor meer informatie kunt u mailen naar info@onderwijsjeugd.nl

Goed is goed genoeg

Ieders rol benutten en respecteren staat centraal in de samenwerking tussen gemeente, onderwijs en jeugdhulp in Dronten. Waarbij het centrale uitgangspunt is: ‘Goed is goed genoeg’. Dit alles werd gepresenteerd op 23 maart 2018 tijdens de inspiratie-estafette in Dronten.

 

Inspiratie door samenwerking in Dronten

Verschillende geïnteresseerden uit het hele land waren op de inspiratie-estafette afgekomen en zijn geïnspireerd geraakt door de vorm van samenwerking in Dronten. Marga Klein Swormink presenteerde hun werkwijze samen met de drie samenwerkende partners; gemeente, jeugdhulp en onderwijs. Ook waren er verschillende vertegenwoordigers van onderwijs en jeugdhulp aanwezig om toe te lichten hoe zij de aansluiting tussen het passend onderwijs en jeugdhulp realiseren. De professionals uit de praktijk waren aanwezig om een beeld te geven uit de huidige praktijk. Dit alles maakte het een rijke en inspirerende ochtend.

 

Samenwerken gaat niet vanzelf

Duidelijk werd dat samenwerken niet vanzelf gaat. Het kost tijd en begrip van de samenwerkende partners. Dit omdat men bijvoorbeeld niet dezelfde taal spreekt en de verwachtingen of visies op de benodigde ondersteuning, financiën en het proces verschillen. Toch is men in Dronten het proces aangegaan en heeft dit doorgezet met dit mooi eerste resultaat als gevolg. Voorbeelden van succesvolle ingrediënten zijn o.a. het kort en bondig weergeven van de afspraken, waarbij gebruik wordt gemaakt van een taal die voor een ieder te begrijpen is. Ook heeft men ervaren dat het leren van elkaar en het respecteren van ieders rol belangrijke onderdelen zijn om een samenwerking succesvol te maken. Belangrijke pijlers bij het opzetten van de samenwerking waren het handelingsgericht werken, de pedagogiek en de didactiek. Daarbij wordt ingezet op eenheid in taal en de relatie met ouders.

 

Het slaan van een brug tussen onderwijs en jeugdhulp

Het uiteindelijke doel van de samenwerking is het slaan van een brug tussen onderwijs en jeugdhulp. Door de benodigde hulp voor ouders en de jeugd goed bereikbaar te maken, krijgen zij snel en efficiënt de juiste ondersteuning. Hierbij is het goed om te weten, dat er in Dronten onderscheid wordt gemaakt tussen onderwijszorgarrangementen in het vrij toegankelijk deel en in het niet vrije deel.

Door het inzetten van een ondersteuningsteam op de school met daarin o.a. de intern begeleider, de schoolmaatschappelijk werker ‘ gids’ en de JGZ kent men elkaar. Dat maakt deze samenwerking effectief. Door namelijk op school aanwezig te zijn is men zichtbaar en beschikbaar, dit werd ook bevestigd door de verhalen van de professionals uit de praktijk.

Door als zorgteam op de school aanwezig te zijn, is er snel contact met elkaar. Zowel met ouders, de docenten, als de leerlingen en kan de juiste ondersteuning snel toegankelijk worden gemaakt. Ook kunnen docenten hun vragen stellen en kan men bij elkaar naar binnen lopen. Dat maakt dat professionals elkaar snel weten te vinden en er bijvoorbeeld al preventieve ondersteuning geboden kan worden aan de docent in de klas, de ouders en de leerling.

 

Voortzetting in 2018

De samenwerking wordt voortgezet! In 2018 start een tussenvoorziening voor leerlingen die van het basisonderwijs komen en anders naar het (v)so zouden gaan. Het uiteindelijke doel hiervan is het collectief inzetten van ondersteuning en het heen en weer in het regulier onderwijs laten instromen. Momenteel worden er leerlingen geworven en met ouders gesproken.

Als knallende afsluiting werd er genoten van een heerlijke lunch, die was voorbereid door de leerlingen van de praktijkschool. Zij waren de perfecte gastheer/vrouw, dank daarvoor!

 

Kom ook naar de volgende inspiratie-estafette!

Bent u geïnteresseerd geraakt in het voorbeeld uit Dronten, bekijk de PowerPoint presentatie. Daarnaast zijn er ook andere inspiratie-estafettes geweest en komen er weer nieuwe aan. Bekijk daarvoor de agenda en houd de nieuwsbrief in de gaten.

Wilt u zich aanmelden voor de nieuwsbrief, dat kan hier.

 

Project ‘School als vindplaats’ krijgt verlenging

Twee jaar geleden startte de gemeente Nijmegen met het project ‘School als vindplaats’. Dit jaar is een subsidie van 444.000 euro verstrekt aan zorgorganisatie Entrea. Hiermee kunnen zo’n acht jeugd(hulp)specialisten 644 kinderen in een vroeg stadium helpen met een kort behandel- of trainingstraject. Met 1440 kinderen, ouders en leerkrachten zal een eenmalig gesprek gevoerd worden. De schatting is dat uiteindelijk 110 kinderen doorverwezen worden naar vervolghulp. De gemeente heeft het voornemen om in 2019 en 2020 in ieder geval door te gaan met het project.

 

Onnodig leed voorkomen

Het project is twee jaar geleden opgezet om op de lange termijn zorgkosten te besparen en om bij kinderen en ouders in een vroeg stadium onnodig leed te voorkomen. Niet in alle situaties gaat het om een grote hulpvraag. Juist ook bij de kleine vragen kunnen de jeugdspecialisten op school helpen. Zo helpen ze met de begeleiding van een kind naar het speciaal onderwijs of zoeken ze bijvoorbeeld naar een sociaal netwerk voor eenzame kinderen, zoals scouting of naschoolse activiteiten.

 

Leraren leren van jeugdspecialisten

Schooldirecteur Mascha Bies is blij met een jeugdspecialist in huis. ‘Wij hadden al de eerste signaalfunctie. We werkten al samen met de jeugdverpleegkundige van de GGD en het schoolmaatschappelijk werk. En daar is nu een derde schakel bijgekomen. Ieder werkt vanuit zijn eigen expertise. In overleg met de intern begeleider wordt met alle partijen bekeken wie welke casus op zich neemt. Eén keer in de zes weken komen alle partijen bij elkaar voor overleg. Opvoedingsondersteuning kunnen de andere twee ook doen en we kijken dan wie met welk kind aan de slag kan gaan.’

Volgens Bies is de kracht van de jeugdspecialist dat deze elke week zichtbaar aanwezig is. ‘Hierdoor zijn de lijnen met de leerkrachten kort en wordt er een goede brug geslagen tussen school en thuis.’ Het uiteindelijke doel is dat school en zorg van elkaar leren en dat de hulp vanuit school, het sociaal wijkteam van de gemeente en de specialistische zorg beter op elkaar aan gaan sluiten.

Bron: Ga naar het volledige artikel van De Gelderlander

 

Meer regionale praktijkvoorbeelden

Op vele plekken in het land werken onderwijs, gemeente en jeugdhulp prima samen. Ga naar een overzicht van nog meer voorbeelden uit de praktijk. Heeft u zelf een aansprekend praktijkvoorbeeld, laat het ons weten.

Verkenning samenwerking passend onderwijs

In het kader van passend onderwijs en de transitie van de zorg voor jeugd werken gemeenten, jeugdhulpinstellingen en samenwerkingsverbanden passend onderwijs door het hele land op verschillende manieren en met verschillende intensiteit met elkaar samen.

Regionaal en landelijk beeld

Onder andere via de Monitor Aansluiting Onderwijs Jeugdhulp van het Nederlands Jeugdinstituut ontstaat er regionaal steeds meer beeld over hoe het met die samenwerking gesteld is en wat samenwerking voor leerlingen, ouders, scholen, jeugdhulpinstellingen, samenwerkingsverbanden en gemeenten oplevert.

Landelijk gezien is nog onvoldoende zicht op welke vorm de samenwerking gekregen heeft. Daar is wel behoefte aan. Beter inzicht helpt bijvoorbeeld de ministeries van OCW en VWS, de VNG en de onderwijsraden om hun agenda en activiteiten te bepalen.

Verkenning NJi naar samenwerking

Als eerste stap heeft het Nederlands Jeugdinstituut eind 2017 een groot aantal samenwerkingsverbanden passend onderwijs in het primair en voortgezet onderwijs telefonisch bevraagd op hun ervaringen.

De opbrengst van deze verkenning is te vinden via https://www.nji.nl/nl/Hoe-ervaren-de-samenwerkingsverbanden-passend-onderwijs-de-samenwerking-met-gemeenten-en-jeugdhulpinstellingen en via downloads op deze site.

 

NJi en Lecso bieden ondersteuning voor uw regio

Scholen, ouders, samenwerkingsverbanden, gemeenten en zorgverzekeraars zoeken binnen het nieuwe stelsel naar de beste oplossingen. Dat is niet altijd eenvoudig.

Het NJi en Lecso bieden daarom in samenwerking met het VNG, en de ministeries van OCW en VWS hierop ondersteuning voor de regio aan. De ondersteuning is er op gericht om zoveel als mogelijk maatwerk te bieden in samenwerking met de partners in de regio. Daarbij wordt aangesloten bij de kennis en ervaringen in het land.

Het ondersteuningstraject helpt in het vinden van een passende oplossing voor complexe situaties, waar de wettelijke kaders vanuit het onderwijs, de Jeugdwet, de Wet langdurige zorg en de Zorgverzekeringswet op van toepassing zijn.

In de Kamerbrief van 5 februari 2018 van minister Slob staat het ondersteuningstraject voor scholen, zorgorganisaties en ouders voor het vinden van een passende oplossing opgenomen.

 

30 mei: Landelijke uitwisseling voor onderwijs en zorgpartners

Op 30 mei a.s. zal er een landelijke uitwisselingsbijeenkomst voor onderwijs en zorgpartners worden georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomst worden de ervaringen uit diverse regio’s gedeeld. Het doel van deze bijeenkomst is om u handvatten mee te geven voor de samenwerking met uw partners in de eigen regio. Meer informatie over aanmelding kunt u binnenkort vinden op deze site.

 

Stel uw vraag

Onze experts kennen de wetgeving, de spelregels en de financiële stromen. Ze hebben de actuele cijfers paraat en weten wat elders al goed werkt. Heeft u een vraag? Of wilt u gebruik maken van de ondersteuning? Stel dan direct uw vraag of mail Vincent Fafieanie via v.fafieanie@nji.nl

[huge_it_share]

Inspiratie-estafette: 23 maart

We organiseren iedere laatste vrijdag van de maand een bezoek aan een school, jeugdhulporganisatie of gemeente. Beleidsmedewerkers, gemeentebestuurders, onderwijsbestuurders en coördinatoren van samenwerkingsverbanden kunnen bij elkaar een kijkje in de keuken nemen, geïnspireerd raken en onderling kennis en ervaringen uitwisselen. Het doel is om van elkaar te leren en elkaar te helpen de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp vorm te geven.

Praktijken die op vrijdag 23 maart de deuren openen:

Onderwijs en jeugdzorg op de Van Koetsveldschool, Amsterdam
De Van Koetsveldschool, excellent openbaar speciaal onderwijs voor zeer moeilijk lerende kinderen, werkt al meer dan 10 jaar samen met Cordaan Jeugd ten behoeve van individuele begeleiding van leerlingen. Voor het vierde jaar is hier een nieuwe vorm van samenwerking aan toegevoegd. Binnen de school zijn drie Zorg Onderwijs Groepen ingericht. Zowel inhoudelijk als organisatorisch wordt dusdanig samengewerkt dat van een symbiotische samenwerking gesproken kan worden. Daarnaast heeft de school een partnerschap met Philadelphia ten behoeve van de naschoolse opvang.
Organisatie: De Van Koetsveldschool en Cordaan Jeugd
Locatie: Van Koetsveldschool, Archimedesplantsoen 98, 1098 KB Amsterdam
Tijdstip: 11.00 uur – 14.00 uur, incl. lunch

Samen beter, Dronten
De gemeente Dronten zal samen met vertegenwoordigers van onderwijs en jeugdhulp toelichten hoe zij de aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp realiseren. We onderscheiden daarbij onderwijszorgarrangementen in het vrij toegankelijk deel en in het niet vrij toegankelijk deel. We vertellen hoe we de samenwerking, toeleiding en de daadwerkelijke OZA integraal vorm geven.
Organisatie: Gemeente Dronten, samenwerkingsverband po en vo, jeugdhulp
Locatie:  Praktijkonderwijs Dronten. Educalaan 8a, 8251 GC in Dronten.
Tijdstip: 11.00 uur – 13.30 uur, incl. lunch

Aanmelden kan hier.
Voor meer informatie kunt u mailen naar info@onderwijsjeugd.nl

Column: Bestuurlijk leiderschap maakt het verschil in de regio

Eind januari 2018 verscheen de eerste evaluatie van de Jeugdwet. Deze evaluatie bevestigt nog eens dat de schotten tussen de stelsels moeten geslecht om kinderen en gezinnen integraal en op maat ondersteuning te bieden. Er is nog veel werk te verzetten. Gemeenten hebben veel mogelijkheden om verbinding maken tussen de Jeugdwet, Wmo, Participatie, JGZ en preventie. Waar ze minder directe zeggenschap over hebben is de verbinding tussen jeugdbeleid en onderwijs. Dat vraagt samenwerking tussen besturen van gemeenten en onderwijs.

Het is nu ruim drie jaar na invoering van de Wet Passend Onderwijs en de Jeugdwet en in het hele land zien we die samenwerking van de grond komen. De noodzaak daarvan staat niet meer ter discussie, de weerbarstige praktijk wel. Ga er maar eens aan staan als wethouder, directeur van een samenwerkingsverband of schoolbestuurder. Alleen al die lappendeken aan niet samenvallende jeugdhulpregio’s en samenwerkingsverbanden of soms tegenstrijdig werkende financiële prikkels. Zet wat bestuurders en professionals van gemeenten, jeugdhulpverleners en onderwijs bij elkaar en ze vertellen moeiteloos wat je allemaal aan de achterkant moet regelen, of aan regels moet omzeilen, om aan de voorkant te doen wat zij, de ouders hun kinderen toch gewoon het meest logisch en verstandig vinden. Velen proberen zo ver te gaan als ze kunnen. Lang niet altijd levert dat het beste resultaat op, dat is frustrerend. Beleidsmaker roepen soms iets te makkelijk dat professionals stelselproblemen best kunnen oplossen in de praktijk en prediken dan ‘ruimte voor professionals’ en ‘maatwerk voor de burger’. Zo simpel is het vaak niet.

Gelukkig zie ik steeds meer lokale bestuurders, van gemeenten en in het onderwijs, die dit dilemma onder ogen zien. En die vervolgens niet hun levenswerk maken van het bestrijden van regelgeving van een hogere macht maar op zoek gaan naar waar zij zelf, voor hun professionals en uiteindelijk voor hun gezinnen en kinderen, het verschil kunnen maken. Het type leiders die snappen wanneer een vraagstuk complex is en om een ingrijpende verandering vraagt. Die anderen weten te inspireren en te motiveren om een betekenisvolle verandering in gang te zetten, zonder dat er allerlei zekerheden zijn en de eindsituatie duidelijk is.

Samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp blijkt succesvol te kunnen zijn als bestuurders van gemeenten en onderwijs samen besluiten dat het resultaat voor kind en gezin telt en elk daar een bijdrage aan heeft te leveren; als zij financiële risico’s niet aan de voorkant willen uitonderhandelen maar samen durven te vertrouwen op het resultaat van onderbouwde onderwijs-zorgconcepten; als elk van hen bereid is te leren van casuïstiek en gebleken belemmerende bureaucratie in de eigen organisatie aan te pakken; als zij uitdragen dat het niet gaat om wijkgericht werken óf schoolgericht werken maar om een juiste combinatie ongeacht waar de school staat; als zij samen aan inspecties komen uitleggen dat een bepaalde werkwijze die aansluit bij wat een kind nodig heeft beter is dan het suboptimaal kleuren binnen de lijntjes; als de wethouder de jeugdhulpverlener ruimte geeft om op scholen te doen wat het beste is voor iedereen; als wij en zij niet meer bestaan en alleen dat ene kind met zijn of haar ongedeelde leven telt. Onderbouw dat ook nog eens met gezamenlijke monitoring, kennis en leerprocessen en dan kan ineens heel veel.

Rutger Hageraats is directeur bij het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en nauw betrokken bij de werkagenda.

College Tour: ‘Samen op School’

Op 8 maart aanstaande organiseert de Academische Werkplaats Transformatie Jeugd ‘Samen op School’ een college tour in de Nieuwe Bibliotheek in Almere. Tijdens deze dag worden twee interactieve lezingen verzorgd door Jantien Gerdes en Sharon Stellaard. De lezingen gaan onder andere in op theoretische bestandsdelen van samenwerking en het belang van effectieve samenwerking voor de praktijk. Lees meer hierover op de website van ‘Samen op School’.