Jeugdplan en ondersteuningsplan in één.

Veel samenwerkingsverbanden zijn op dit moment bezig met hun nieuwe ondersteuningsplan. Tegelijk werken gemeenten aan hun nieuwe jeugdplan. Op Goeree-Overflakkee gaan gemeente en samenwerkingsverband voor één integraal plan. Wethouder Gerrit de Jong en Henk van Putten van het samenwerkingsverband vertellen waarom én hoe ze dat doen.

Gerrit de Jong is wethouder Maatschappelijke Zaken. Hij spreekt in deze ook namens zijn collega-wethouder Frans Tollenaar die Onderwijs in zijn portefeuille heeft. Gerrit: “Als wethouder voor zorg vond ik het altijd al heel belangrijk dat jeugdhulp de aansluiting zoekt met het onderwijs. Scholen zijn immers belangrijke vindplaatsen. Tijdens een studiereis naar Zweden raakten we ervan overtuigd dat gemeente, onderwijs en jeugdhulp nog meer samen moeten optrekken. In ieder geval willen we gaan voor één plan, waarin we de ondersteuning en jeugdhulp integraal regelen. Als het ergens kan, is het hier in de gemeente Goeree-Overflakkee.”

Als het ergens kan, is het hier!
Henk van Putten onderschrijft die mening: “We hebben hier een unieke situatie. Één werkorganisatie voor de beide samenwerkingsverbanden passend onderwijs PO en VO. Ons werkgebied valt exact samen met de grenzen van de gemeente Goeree-Overflakkee. Dat is uniek in Nederland. We vormen al een tijdje één team, dat voor alle 33 basisscholen en 3 voortgezet onderwijs scholen werkt. Het is met name ideaal om invulling te geven aan doorlopende ontwikkelingslijnen.”

Zelfredzaam waar mogelijk
De eigenheid van het gebied, een eiland, brengt zowel voor- als nadelen. Henk: “Het integraal plan zal een antwoord moeten bieden op de specifieke kenmerken en uitdagingen van ons gebied. Sinds 2013 zijn we één gemeente met 14 dorpskernen die het voorzieningenniveau op peil willen houden. Vrijwel iedere kern telt een protestantse en een openbare school. Een aantal dorpskernen heeft ook nog een katholieke school. We hebben op dit moment twee SBO scholen. Om op termijn kwaliteit en spreiding in dekkend aanbod te kunnen garanderen zal er meer moeten worden samengewerkt. Verborgen armoede en alcohol en drugs zijn voorbeelden van thema’s waar gemeente en onderwijs een passend antwoord op willen hebben. De grote kracht van dit gebied is dat het de kenmerkende mentaliteit van een eiland heeft. We willen zoveel mogelijk zelfredzaam zijn, doen niet vanzelf een beroep op ‘de overkant’.” Wethouder Gerrit de Jong ziet die mentaliteit vooral als een kans: “Die mentaliteit zie je in alles terug. Huisartsen die niet meteen doorschakelen naar ggz-zorg maar liever eerst de lokale ‘poort’ inschakelen. Maar let wel; als specialistische zorg nodig is, kopen we die in. Daarvoor werken we samen met 15 gemeenten in de regio Rotterdam-Rijnmond.”

Snel, dichtbij en kostenefficiënt.
Op dit moment wordt er flink doorgepakt in het ontwikkelen van de nieuwe aanpak. Wethouder de Jong wil het plan begin 2018 laten vaststellen in de gemeenteraad: “De visie is duidelijk: een integrale blik vanuit onderwijs en jeugdhulp gaat zorgen dat we problemen vroegtijdig signaleren én oplossen. Snel, dichtbij en kostenefficiënt. Laat ik een voorbeeld noemen: als wij in de toegang een gedragswetenschapper nodig hebben om bijvoorbeeld een jongere te observeren en advies te geven, dan maken we gebruik van het samenwerkingsverband. Zij hebben gedragswetenschappers in dienst, die kunnen in de schoolsituatie hun observatie doen en advies geven over eventuele aanvullende zorg. We willen toegroeien naar één breed loket voor passend onderwijs, jeugdhulp maar ook zorg. Onderwijscoaches, gedragswetenschappers en jeugdarts werken daar nauw samen. Deel van onze visie is ook: niet problematiseren, maar kijken naar mogelijkheden. Laten we eens ophouden met ieder kind zo snel mogelijk een etiket op te plakken. Doe je dat eenmaal, dan zit er al bijna automatisch een intensief én dus duur traject aan vast. Dat willen wij graag voor zijn, door veel aandacht te geven aan preventie en vroegsignalering.”

Onderwijs en jeugdhulp kunnen van elkaar leren
Los van de inhoud van het nieuwe plan, levert ook het proces belangrijke inzichten op. Henk: “In het onderwijs op Goeree-Overflakkee spelen identiteitsverschillen een belangrijke rol. Op sommige momenten kan de samenwerking hierdoor onder druk komen te staan terwijl we het op inhoud met elkaar eens zijn. Nu we met jeugdhulp en zorg aan tafel zitten, merk je dat daar de identiteitsdiscussie veel minder speelt. Dat geeft over en weer nieuwe inzichten. Heel simpel: we hebben elkaar hard nodig! Passend onderwijs is passende ondersteuning is passende zorg. Op dit moment voeren we aan de hand van een Ontwikkelmatrix goede inhoudelijke gesprekken. We formuleren ambities, maken verbindingen tussen onderwijs en jeugdhulp. Mensen leren elkaar kennen en trekken steeds vaker samen op. Je merkt dat professionals een gezamenlijke taal ontwikkelen. Niet onbelangrijk om verder te komen: de wethouders maken zich ondertussen sterk om te zorgen dat we straks in één pand komen te zitten.”

Hamvraag is natuurlijk op welke punten het nieuwe integrale plan afwijkt van het eerste ondersteuningsplan. Henk: “Het eerste plan was heel beschrijvend, er stond geen woord verkeerd in maar het was wel heel veilig en braaf. Het nieuwe plan gaat veel dieper in op de inhoud én op de interprofessionele samenwerking en het partnerschap met ouders. We maken nu echt keuzes.”