Categoriearchief: Uncategorized

Inspiratie estafette op 19 mei 2017

Op vrijdag 19 mei vonden twee bijeenkomsten plaats in het kader van de maandelijkse inspiratie estafette onderwijs-jeugd. Aanwezig waren gemeentebestuurders, beleidsmedewerkers, onderwijsbestuurders en coördinatoren van samenwerkingsverbanden.

Behandeling in de klas (BinK)

Saskia van Dongen (directeur bedrijfsvoering bij Karakter kinder- en jeugdpsychiatrie) en haar collega Maaike de Wit heetten de deelnemers welkom op hun prachtige locatie midden in een bosrijk gebied bij Ede. Maaike lichtte de werkwijze toe van BinK. Zowel de vormen ambulant en intensief kwamen voorbij, als ook het aanbod Advies en Coaching.

Karakter is nu vijf jaar bezig met dit concept. Ze wilden graag delen wat wel en niet gewerkt heeft in hun aanpak. De ervaring is dat onderwijs en jeugd twee verschillende domeinen zijn met verschillende aanpakken en taal. Optimale samenwerking met ketenpartners is essentieel om de aanpak te doen slagen. Een voorwaarde daarbij is om elkaars expertise te respecteren, dat vraagt zeker enige tijd voordat het zijn vruchten afwerpt. Een belangrijk uitgangspunt is ‘één kind – één plan’ en zoveel mogelijk één begeleider.

De kracht is dat de organisatie alleen kinderen behandelt als het hun kennis betreft: kinderen met psychiatrische problemen. Thema’s als hoe betrek je ouders, privacy kwesties, financiën en dilemma’s als tijdsdruk en ontbrekende kennis en vaardigheden (in opleidingen) bij professionals kwamen aan bod. Hier werden succesfactoren benoemd als ouders zijn expert en leidend in de behandeling.

Uitgangspunt is ‘niet zorgen voor …’, maar ‘zorgen dat …’. Een behandeling bestaat veelal uit kortdurende zorg (gemiddeld zo’n 4-6 maanden). In die zin is er sprake van tijdelijke betrokkenheid. Een sociaal netwerk (op)bouwen in samenwerking met wijkteam is cruciaal. Verder is het zaak om de beleidsagenda’s van de systemen op elkaar af te stemmen en daarbij altijd het belang/visie van het kind als uitgangspunt te houden. Na afloop van de bijeenkomst zijn afspraken gemaakt om te komen tot een werkbezoek. Meer informatie over de verschillende vormen van BinK, vindt u hier.

Een van de deelnemers: ‘Goede presentatie over achtergronden, doelen en praktijk.” “Fijn dat we afspraken hebben kunnen maken over verdere kennismaking en eventueel vervolg in werkafspraken’.

Onderwijs, behandeling en wonen onder één dak.

Marja Pasman (teamleider van de Waag Onderwijs, onderdeel van Werkenrodeschool) en onderwijsassistent Ilse gingen in op het ontstaan, de visie en de werkwijze van deze woon-behandeling-onderwijsarrangement voor jongeren van 12 tot 20 jaar met een verstandelijke beperking in combinatie met complexe psychiatrische problematiek.

Binnen de Waag wordt de eigen regie aan de jongere teruggegeven. Om dit succesvol te realiseren, is een aantal voorwaarden noodzakelijk. Gesproken wordt over onder andere de financiële verantwoording en de scholing van het personeel. Diverse knelpunten komen aan bod, zoals de doorstroom van de jongere, het eigen-kracht denken, preventief investeren en de complexiteit van een regionale voorziening die jongeren vanuit het hele land opvangt.

Afstemmen met gemeenten en samenwerkingsverbanden met hun eigen werkwijzen kost veel investering en tijd. Een uitgebreide beschrijving van de woon-, behandel en onderwijsarrangement de Waag vindt u hier.

Een van de deelnemers: ‘Ik vond het leuk om een praktijksituatie te zien. Klein groepje was ook leuk’.

‘Utrechts model gaat ook werken in Almere’

Trudy Maandag, Teamleider en Zorgcoördinator van het vmbo Buitenhoutcollege in Almere, was op 27 januari te gast bij de Inspiratie Estafette bijeenkomst. Tijdens die bijeenkomst namen SWV Sterk VO Utrecht en Stichtse Vecht deelnemers mee in het zogenoemde ‘kernpartnermodel’. Trudy ging vol enthousiasme en energie naar huis. ‘Dit zou ook heel goed kunnen werken in Almere!’

Het kernpartnermodel houdt in dat alle scholen werken met een team van kernpartners: een leerplichtambtenaar, een medewerker jeugd, een jeugdverpleegkundige en een begeleider vanuit het samenwerkingsverband. Trudy: “Ik was erg enthousiast na die bijeenkomst. Als deze professionals elkaar opzoeken én vinden, komt de verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp echt tot stand. We zijn ervan  overtuigd dat dit de weg is,  we zochten alleen een goede werkvorm. Chaja Deen van de Werkagenda heeft ons geholpen met de belangrijke eerste stap, namelijk adviseren welke partners aan tafel te krijgen. Chaja heeft jarenlang in Almere gewerkt en heeft hier nog steeds een goed netwerk. We zaten snel  aan tafel met jeugdgezondheidszorg, het samenwerkingsverband en de gemeente. Daar had ik eerder nauwelijks tot geen contact mee. Ik ben samen met 2  collega’s projectleider van het project ‘Samenhangende ondersteuning onderwijs en sociaal domein’. De gemeente stelde vanuit de Lokale Educatieve Agenda een subsidie, ‘aanjaaggeld’, ter beschikking. Wethouder René Peeters steunt ons plan van harte. Het voorbeeld van het Utrechtse kernpartner model heeft ons enorm geholpen om het plan van aanpak voor Almere uit te werken”.

De afgelopen maanden is met een groep professionals hard gewerkt aan een gezamenlijk plan. Trudy: ”Het is goed dat je elkaar leert kennen, het voorkomt dat je ieder in je eigen oordelen blijft hangen. In praktische zin hadden we er in het onderwijs wel eens moeite mee dat het zo lang duurde als je een hulpvraag hebt. ‘Onderwijs pakt meteen aan, jeugdhulp gaat er nog eens over nadenken’ zo karakteriseerden we dat. We wisten de weg ook niet zo goed te vinden in de jeugdhulp. Omgekeerd vonden jeugdhulpverleners en leerplichtambtenaren uiteraard ook wel iets van ons. Alleen als je samenwerkt, kun je die oordelen uitspreken én opzij zetten. Pas dan kan er iets moois ontstaan.”

‘Van adviseren naar acteren’

Inmiddels hebben de professionals in Almere al hun gesprekken en werkafspraken vertaald naar een conceptplan: ‘Sluitende aanpak onderwijs en sociaal domein’.  Trudy: “We wilden niet perse een dik plan. Vooral wilden we goede werkafspraken, zodat onderwijs en jeugdhulp in de dagelijkse praktijk op elkaar aansluiten. Belangrijk is dat de basis op orde is. Een belangrijk onderdeel van die basis is je netwerk. Hoe beter je werkrelatie met je ketenpartners, hoe sneller en effectiever je kunt schakelen als het nodig is. Als school hebben we zeker ook zelf in de spiegel gekeken. Een kenmerk van onze cultuur is dat we zaken graag snel oplossen, zeker als het om leerlingen en ouders gaat. We schieten snel in de ‘doe’-stand. ‘We lossen het wel even op’. Maar sommige problemen los je als school niet zomaar even op. Opzet van het plan is dat de professionals van jeugdhulp en leerplicht intensief gaan samenwerken zodat we situaties sneller oplossen. Doel van het plan is dat  hier iedere week op een vaste dag een jeugdhulpverlener, leerplichtambtenaar en de begeleider onderwijs van het samenwerkingsverband in huis zijn. Als een hulpvraag complex is, kunnen we  heel gemakkelijk bij elkaar naar binnen lopen. ‘Wil jij eens meedenken? Kun jij straks bij het gesprek aanschuiven?’ Het leidt meteen tot andere inzichten en andere interventies. Als professional kom je ook meer in je kracht te staan. Onderwijs is mijn prioriteit en mijn expertise. Maar de jeugdhulpverlener heeft veel meer kijk op opvoeden en opgroeien.”

Samen pro-actiever

Het gevoel van de deelnemende professionals is dat ze meer bereiken dan voorheen. Trudy: “Samen zijn we veel pro-actiever, waardoor we problemen meestal voor zijn. Doel is dat we preventief  handelen en de uitstroom speciale voorzieningen in zowel onderwijs als jeugdhulp. De volgende grote uitdaging is om vanaf dag 1 de ouders mee te nemen bij hulpvragen rondom hun kind.”

Het plan wordt op 31 juli vastgesteld. Trudy noemt de Inspiratie Estafette bijeenkomst van 27 januari als belangrijke inspiratiebron. Een andere inspiratiebron vormde een Masterclass van Bert Wienen. Kern van diens boodschap ‘onderwijs, wees niet te afwachtend, maar pak de regie!’ Download hier de presentatie van Bert Wienen.

 

Schoolmaatschappelijk werkers gaan voor kwaliteit

Voorbeeld van een ondersteuningsvraag aan de Werkagenda:

Het Servicepunt SMW verleent ondersteuning aan alle schoolmaatschappelijk werkers in Rotterdam. Dat zijn er in totaal zo’n 225, verdeeld over zowel primair als voortgezet onderwijs, MBO en voorschoolse voorzieningen. Opdrachtgever en subsidieverlener zijn de gemeente Rotterdam en schoolbesturen. Met alle ketenpartners werd in korte tijd een nieuw kwaliteitsmodel ontwikkeld.

De ondersteuning die het Servicepunt SMW biedt, bestaat onder meer uit inhoudelijk advies geven aan, en verbinding leggen tussen verschillende partijen, zoals de gemeente Rotterdam, aanbieders van het schoolmaatschappelijk werk, schoolbesturen en de schoolmaatschappelijk werkers zelf. Daarnaast levert het Servicepunt SMW met onder meer trainingen een bijdrage aan de deskundigheidbevordering van de schoolmaatschappelijk werkers. Ook richt het Servicepunt SMW zich op de kwaliteit van het schoolmaatschappelijk werk én het meetbaar maken hiervan.

Mustapha Igozoul, Beleidsadviseur en trainer van het Servicepunt SMW: “In 2008 hebben we op verzoek van de gemeente én schoolbesturen een aantal kwaliteitsindicatoren ontwikkeld om de kwaliteit van het schoolmaatschappelijk werk te meten en verbeteren. Kernvraag: doen we het wel goed? Om dat te beoordelen, hebben we een 20-tal indicatoren ontwikkeld. Schoolmaatschappelijk werker en Intern Begeleider van de school vulden sindsdien samen op een lijst de antwoorden en scores voor die indicatoren in. Aan de hand van de scores werden plannen voor verbetering gemaakt én gerealiseerd. Dit hebben we jarenlang  op deze manier gedaan. Op basis daarvan kunnen we zeggen dat de kwaliteit van het schoolmaatschappelijk werk goed is. Op een gegeven moment werd het echter routine en vroegen we ons af: is deze methodiek nog steeds effectief en toereikend?”

Alle ketenpartners aan tafel

Het Servicepunt SMW wilde rond die vraag graag alle betrokken ketenpartners bij elkaar brengen, zoals de aanbieders van smw , gemeente, schoolbesturen, samenwerkingsverbanden en CJG. Mustapha: “Wat betreft onderwijs wilden we graag alle leeftijdsgroepen bereiken. Dus kwamen PO, VO, MBO én voorschoolse voorziening aan tafel”. Nijs de Graaff, Beleidsmedewerker gemeente Rotterdam: “Als gemeente vinden wij het belangrijk dat de kwaliteit van het smw goed blijft, ook in de huidige rol die de smw-er heeft als verbindingsfunctie tussen school en wijkteams. We ondersteunen het initiatief om het breed (voorschool, PO, VO en MBO) aan te pakken!”

Inspirerende sessies

Besloten werd om te starten met 2 gezamenlijke sessies: de eerste evaluatief (‘hoe gaat het nu?’), de tweede om concrete wensen voor een nieuwe systematiek in kaart te brengen. Renate de Wit, Projectleider van Koers VO, het samenwerkingsverband voor het voortgezet onderwijs: “We wilden met elkaar het gesprek voeren over de kwaliteitseisen en werkafspraken voor het SMW, samen met andere partners in en om de school. Om ons echt op de inhoud te kunnen focussen zochten we iemand om die 2 sessies te begeleiden. We kwamen uit bij Chaja Deen, een van de experts van de Werkagenda Verbinding Passend onderwijs jeugdhulp”.

Chaja zat in maart en april de beide sessies voor. Vrijwel alle ketenpartners schoven aan. Mustapha: “Het leverde leuke en pittige gesprekken op, bovenal ook een gedeelde visie op hoe we het in de toekomst willen doen. Ja, kritiekpunten waren er zeker. Zo hadden we geen goede inhoudelijke onderbouwing van de indicatoren. We leggen nog onvoldoende de relatie met andere professionals, zoals leerplicht en jeugdverpleegkundige. Die verbinding willen we graag gaan leggen. Wat betreft de evaluatie hebben we gezegd: niet het formulier is uitgangspunt, maar juist de integraliteit. Die integraliteit krijg je alleen door goede gesprekken met de juiste professionals bij elkaar. Dat levert verdieping op én dus ook betere oplossingen voor het kind”.

Eerste stappen naar een nieuwe werkwijze.

Inmiddels is Mustapha met een kerngroep volop bezig om een voorstel voor een nieuwe werkwijze uit te werken. Mustapha: “Voor de schoolvakantie moet er een concept liggen. Dan geven we dat terug aan de partners. Het streven is om met ingang van het nieuwe schooljaar met de nieuwe werkwijze op een aantal VVE locaties/scholen in Rotterdam te starten. Op basis van de eerste ervaringen gaan we deze werkwijze verder implementeren op alle Rotterdamse scholen en VVE locaties. Om dit tot een succes te brengen, vragen we van alle partners hun achterban te stimuleren en te activeren. Wij hebben er veel zin in.”

Meer informatie over het SMW vind je op www.servicepuntsmw.nl .

Denken in oplossingen

Op basisschool De Vonder in Riel krijgen onderwijs, jeugdhulp, zorg en gemeente het samen voor elkaar dat de 6-jarige Fieke in haar eigen dorp naar school kan. De Werkagenda maakt in samenwerking met Samen Sterk een filmpje, dat zaterdag 24 juni vertoond wordt in het SBS programma Samen Sterk.

De Werkagenda verbinding onderwijs -jeugdhulp wil er aan bijdragen dat alle kinderen optimale kansen krijgen om zich te ontwikkelen, thuis, op school en in hun vrije tijd. Uiteraard is dat niet voor ieder kind vanzelfsprekend. Daarom werken professionals van scholen, gemeenten en jeugdhulp samen aan oplossingen.

Een van die voorbeelden speelt in het Brabantse Riel, waar de ouders van Fieke niets liever wilden dan dat Fieke in het eigen dorp naar de basisschool kon gaan. Fieke heeft een spierziekte en een motorische beperking waardoor ze extra zorg op school nodig heeft. Intern Begeleider Saskia Michielsen maakte zich sterk om die extra zorg in haar school, basisschool de Vonder (260 leerlingen), te organiseren. Het motto van de school is niet voor niets  ‘denken in oplossingen en kansen’.

Fieke zat op dat moment nog op een therapeutische peutergroep de Speelbergh, een vroegbehandelingsafdeling van het revalidatiecentrum.  Om te kunnen beoordelen welke zorg de school moest gaan bieden, gingen Saskia en directeur Jan Smits zelf kijken op De Speelbergh. Al snel zeiden ze tegen elkaar: ‘Met de juiste ondersteuning kunnen we dit bieden!’.

Vervolgens gingen Saskia en de ouders in overleg met de onderwijsconsulente van Plein 013, Grietje Bergkamp. Zij werkt ook een aantal uur per week op de Vonder. Schoolmaatschappelijk werkster Imke in ’t Groen stelde een zorgplan op. Edwin Bos, adviseur samenwerking onderwijs en zorg van Plein013 (samenwerkingsverband voor passend onderwijs) begeleidde het traject richting een onderwijszorgarrangement. De gemeente Goirle verleende een PGB zodat de verzorging op school geregeld is. Vanuit het PGB kon een zorgassistente aangesteld worden, die Fieke helpt met de verzorging. Daarnaast heeft Fieke nog een cluster 2 indicatie voor haar taal- en spraakproblemen. Fieke krijgt hiervoor hulp van twee logopedisten van Auris, een organisatie die mensen helpt die problemen hebben met horen, spreken of taal. Ook gaat Fieke wekelijks naar therapie op het revalidatiecentrum Leypark in Tilburg, dat ook haar hele ontwikkeling volgt.

Het gaat goed met Fieke op De Vonder. Haar ouders zijn blij dat ze in haar eigen dorp naar school kan, dicht bij huis, met de kindjes die ze ook in de vrije tijd ziet. De school ook waar haar oudere zus Nina zit. Bovendien blijkt het een enorme opsteker voor haar taaL- en spraakontwikkeling. In een rijke taalomgeving met klasgenootjes die de hele dag babbelen heeft ze haar eigen taal en spraak sneller ontwikkeld dan ze op een andere school had kunnen doen.